Czy nadajesz się na freelancera?
20.01.2025
Myślisz o zostaniu wolnym strzelcem? Koniecznie przeczytaj nasz artykuł!
Freelancing - słowo kojarzące się z wolnością, komfortem pozwalającym na pracę z dowolnego miejsca i brakiem poczucia wykonywanej pracy w sztywnych ramach czasowych. Elastyczność, którą oferuje praca “na własny rachunek” przyciąga wielu chętnych. Praca freelancera wymaga jednak pewnych cech osobowości i charakteru. Czy możesz zostać “wolnym strzelcem”? O tym dowiesz się z tego tekstu.
Wolnoć Tomku w swoim domku
Powiedzmy sobie szczerze - praca na własny rachunek oferuje przede wszystkim wolność (czas i miejsce wykonywania zleceń z dowolnej lokalizacji lub tzw. home office), elastyczność i niezależność. Freelancer może także samodzielnie wybierać projekty, nad którymi będzie pracował, co daje dużą swobodę w zakresie wykonywanej pracy. Nie ma także szefa nad głową i może pracować o dowolnych porach (co niekoniecznie bywa atutem, ale o tym opowiemy sobie w dalszej części tekstu).
Decydując się na samozatrudnienie będziesz w zasadzie Panem (lub Panią) swego losu, a Twoje stanowisko pracy będzie mieściło się w laptopie. Brzmi jak marzenie? Oczywiście - choć klasycznie rzecz ujmując - to zależy!
Trzeba przyznać, że nie każdy będzie mógł sobie pozwolić na taką formę pracy. Byłoby to zbyt piękne i podejrzewam, że nikt nie pracowałby wtedy na etacie. Wyobraźmy sobie taką sytuację: pewnego poniedziałkowego poranka każdy człowiek rzuca papierami (jak to zwykle bywa w filmach) i stwierdza “Od dzisiaj będę pracować na swój rachunek i nikt mi nie będzie mówił, co i jak mam robić”. Zapanowałby chaos. Zgodzicie się ze mną?
Samozatrudnienie wiąże się z pewnymi zasadami, wymaganiami i niekiedy poświęceniem. Omówmy to wszystko poniżej, abyśmy mieli pełen obraz tego, czy już dzisiaj możesz zostać freelancerem.
Jakie cechy osobowości są kluczowe w pracy freelancera?
Freelancing staje się coraz bardziej popularnym modelem pracy, oferującym niezależność i swobodę. Podjęcie decyzji nie powinno być jednak pochopne. Dzisiaj równie ważne, co doświadczenie zawodowe i umiejętności są kompetencje miękkie. Zwróćmy uwagę na najważniejsze cechy. Oto kilka cech charakteru, które pomagają w efektywnej pracy jako freelancer.
- Motywacja i dyscyplina - swoboda i wolność niekiedy mogą spowodować, że zechcesz spędzić cały dzień lub kilka dni w łóżku, co bywa kuszące. Niestety praca na własny rachunek to również obowiązki — trzeba być cały czas w akcji, obserwować rynek i aktywnie szukać klientów. To także ważna cecha w kwestii dotrzymywania terminów zleceń.
- Produktywność i pracowitość - prężność w działaniu i chęć osiągania wyników jest ważna w pracy freelancera. Może się okazać, że niekiedy będziesz musiał stanąć na wysokości zadania i pracować bardzo ciężko by dowieźć robotę w terminie. Na pocieszenie dodam, że produktywność można z łatwością podnieść np. korzystając z odpowiednich aplikacji czy metod poprawiających organizację pracy.
- Odporność na stres - ważna cecha, która przyda się w okresie kiedy jest “krucho” i brakuje nowych zleceń, ale także wtedy, kiedy wywierana jest na Tobie presja związana z dowiezieniem projektu “tak szybko jak to możliwe”.
- Cierpliwość - cecha przydatna w wypadku nieotrzymania zapłaty na czas (przelew “został wysłany” miesiąc temu lecz z jakichś powodów nie dotarł), gorącej atmosfery w trakcie negocjacji (wtedy lepiej trzymać język za zębami) i ogólnie komunikacji z klientami.
- Asertywność w relacjach z klientem - samodzielny przedsiębiorca musi stawiać granice, nie ulegać presji klientów, którzy nierzadko chcieliby, by ich projekt był gotowy na wczoraj i najlepiej za darmo. Dobry freelancer nie da sobie wejść na głowę, jeśli będzie godził się na wszystko — szybko przytłoczy go ogrom zleceń na już i dopadnie frustracja w wyniku przepracowania i harówki za najniższe stawki.
- Kreatywność - cecha ta może być przydatna zwłaszcza w pracach twórczych wymagających wyobraźni. Można być pomocna w branżach związanych z wytwarzaniem oprogramowania lub projektowaniem, gdzie liczy się unikatowe podejście do tworzenia i rozwiązywania problemów oraz oryginalność i pomysłowość którą przelewa się bezpośrednio na projekt. Z pewnością atutem będzie sposób myślenia “outside the box” - twórcze, nieszablonowe. Kreatywność jako cecha przyda się też w działaniach marketingowych i szukaniu pomysłów na promowanie własnej marki.
Praca freelancera może niekiedy stać się pułapką i powodować sporo dyskomfortu.. Jednakże można tego uniknąć będąc dobrze przygotowanym i świadomym tego, jak praca w takiej formie wygląda. Pamiętaj, że im większym profesjonalizmem się wykażesz w swojej pracy, tym większe prawdopodobieństwo, że zleceniodawca Cię zapamięta i wróci do Ciebie z kolejnym projektem w przyszłości.
Jakie umiejętności warto posiadać w pracy jako freelancer?
Oprócz cech osobowości, które niewątpliwie mogą mieć duży wpływ na decyzję, czy zostać freelancerem, warto też poświęcić moment by ocenić, czy posiadamy umiejętności kluczowe do pracy w ten sposób. Jakie to umiejętności? Spójrzmy:
- Organizacja pracy - wolny strzelec to nie praca w sztywnych ramach czasowych (zwłaszcza na początku działalności). Musisz pamiętać, że pracujesz na dobrą renomę, swoje konto, co na początku może Cię kosztować trochę wysiłku. Własna działalność to duża swoboda, ale i konieczność nieustannego balansowania między równowagą, a koniecznością brania na siebie takiej liczby projektów, by zarobić zarówno na bieżące wydatki, jak i poduszkę finansową. Umiejętność dobrej organizacji pracy własnej będzie zatem kluczowa, by działalność przynosiła nie tylko pieniądze, ale także satysfakcję i poczucie bezpieczeństwa.
- Zarządzanie finansami - umiejętne rozporządzanie finansami, wystawianie faktur, kontrola wydatków pomogą Ci budować poduszkę finansową i uniknąć debetu, kłopotów ze skarbówką lub z klientem, który czeka na fakturę by wysłać Ci przelew za Twoje usługi.
- Komunikacja - freelancerzy często pracują z klientami, niekiedy z całymi zespołami. Zachowanie dobrych zasad komunikacji, pisemnej (np. mailowej) oraz werbalnej będzie kluczowe w procesie współpracy, a także pozyskiwania potencjalnych klientów. Zdolności komunikacyjne przydadzą się zwłaszcza na etapie tworzenia tzw. briefu, czyli spisu tego, czego w ramach danego zlecenia oczekuje klient. W raporcie pt. Pracowite pszczółki w IT. Kontrakty B2B i inne formy freelancingu przygotowanym przez No Fluff Jobs to właśnie skuteczna komunikacja okazała się umiejętnością najważniejszą w pracy freelancera. Jako najistotniejszą kompetencję wskazało ją ponad 62% respondentów.
- Rozwiązywanie problemów - bardzo prawdopodobne, że jako freelancer będziesz samotnym wilkiem, umiejętność radzenia sobie w kryzysowych sytuacjach, wyzwaniami lub nieprzewidzianymi sytuacjami może pomóc Ci pozostać na odpowiedniej ścieżce i dowieźć projekt.
- Umiejętności sprzedażowe - sprawdzą się w bezpośrednim kontakcie z klientem oraz w trakcie negocjacji. Pamiętaj, że nie sprzedajesz jedynie swoich usług, ale także siebie jako markę. Dzięki temu możesz pozyskać klienta, który np. rozmawiał już wcześniej z inną osobą, ale z jakiegoś powodu np. ze względu na Twój charakter bądź cechy osobowości np. dokładność lub pracowitość wybrał właśnie Ciebie. Aktywne poszukiwanie zleceń jest właściwie naturalną częścią pracy na własny rachunek.
- Marketing i kreowanie marki - budowanie marki osobistej i zarządzanie profilami w sieci, które pozwolą Ci na docieranie do nowych klientów oraz promowanie Twoich usług. Istotny będzie też tzw. networking, czyli budowanie sieci kontaktów co może doprowadzić do pojawienia się większej ilości zleceń. Może okazać się skuteczny np. na LinkedIn choć nie tylko.
- Social-media - znajomość mediów społecznościowych może być ważną umiejętnością przy pozyskiwaniu zleceń i docieraniu do potencjalnych klientów. Media społecznościowe są nośnymi kanałami i doskonałymi narzędziami do tworzenia skutecznej reklamy.
- Negocjacje - ustalanie warunków współpracy, budżetów i wynagrodzenia oraz stawianie realnych oczekiwań będzie konieczną umiejętnością w zawodzie freelancera.
Źródło: Pracowite pszczółki..., No Fluff Jobs
Jak łatwo zauważyć, nie są to kompetencje, które da się wytrenować z dnia dzień. Warto poświęcić nieco wysiłku na pracę nad sobą i stopniowe kształtowanie dyscypliny oraz silnego charakteru. Pamiętajmy też o tym, że podejmowanie wyzwań oraz stawianie się w nowych sytuacjach pozwala rozwijać wybrane cechy osobowości.
Wady i zalety freelancingu
Plusy i minusy samozatrudnienia można wywnioskować z wymagań jakie są stawiane przez rynek czy sytuacje w branży i odpowiedzieć szczerze przed samym sobą “czy mnie to pasuje?” i czy jestem w stanie się dopasować lub zgodzić się na pewne kompromisy. Warto też samodzielnie w wolnej chwili zrobić prosty rachunek zysków i strat, mianowicie wyciągnąć kartkę, podzielić ją na dwie części i spisać to, co zyskamy i stracimy w dłuższej perspektywie czasu. Taki rachunek można zastosować dla każdej dowolnej dziedziny. Przyjrzyjmy się temu, jakie zalety i wady niesie ze sobą freelancing.
Zalety:
- Elastyczność - możliwość pracy w dowolnym miejscu i dowolnej porze. W większości przypadków wystarczy sam laptop, co z pewnością ucieszy wiele osób.
- Niezależność - brak znanego systemu pracy “9-17” oraz kadry zarządzającej narzucającej system pracy bądź standardy.
- Bycie swoim szefem - brak przymusu pracowania na czyichś zasadach, unikanie sztywnych standardów i nadzoru.
- Samodzielność finansowa - indywidualnie stworzone warunki pracy (np. praca z domu zamiast wynajmowania biura) i koszty ponoszone zgodnie z potrzebami biznesowymi (np. korzystanie z programów open-source zamiast płatnych subskrypcji), decydowanie o ponoszonych kosztach.
- Potencjalnie wyższe zarobki - możliwość pracy na wielu projektach jednocześnie i czerpanie wynagrodzenia z wielu źródeł.
- Brak codziennych dojazdów - możliwość pracy z domu lub hotelu niweluje bądź całkowicie znosi przmus codziennych dojazdów do biura.
- Niekiedy brak biurokracji - możliwość zlecenia odpowiedzialności za dokumenty zewnętrznej księgowości.
- Decyzyjność w zakresie tego z kim chcesz pracować - pełna kontrola nad tym z jakim klientem pracujesz i na jakich warunkach.
- Oszczędność czasu wynikająca ze swobody wyboru miejsca pracy - w związku z pełną decyzyjnością o tym, gdzie i jak długo pracujesz to Ty decydujesz ile czasu poświęcasz na dojazdy, ponieważ pracujesz tam, gdzie chcesz.
- Tworzenie własnej marki - jedna z głównych zalet pracy na własny rachunek to kreowanie swojego brandu, który może otworzyć wiele drzwi do dalszej kariery oraz pozwoli na rozpoznawalność w branży.
- Rozwój zawodowy - możliwy dzięki realizowaniu zróżnicowanych projektów. Warto pamiętać, że praca na własny rachunek to ciągły rozwój, a ciągły rozwój to podniesienie swojej wartości na rynku i w efekcie wyższe zarobki.
Freelancerzy pracujący w branży IT zapytani o motywację do przejścia na własną działalność najczęściej wskazywali na możliwość wyższych zarobków (78%), elastyczne godziny pracy (55%) i możliwość wykonywania obowiązków z dowolnego miejsca (46%) (respondenci mogli wybrać więcej niż jedną odpowiedź).
Wady:
- Odpowiedzialność podatkowa - pracując na własny rachunek bierzesz na siebie troskę o dokumentację biurową, podatki i faktury chyba że zlecisz to zadanie zewnętrznej osobie zajmującej się księgowością, co jest często spotykane u freelancerów.
- Brak benefitów wynikających z bycia pracownikiem - nie możesz korzystać z pakietów sportowych, ubezpieczenia, dodatków, które często oferowane są w ramach umowy jako element pozapłacowy w danej firmie.
- Niepewna stabilność finansowa wynikająca z sytuacji rynkowej - niczego nie można być w życiu pewnym i dokładnie tak samo może być z branżą w której przyjdzie Ci pracować. Warto mieć to na uwadze.
- Konkurencja - weźmiesz udział w “wyścigu szczurów”, czasami może okazać się, że kto pierwszy ten lepszy lub najwięcej zgarnie osoba mająca najwięcej doświadczenia. Może to być swego rodzaju loteria. W popularnych branżach często konkurencja może być większa niż w innych.
- Stres i nerwy - ciągła presja może być związana z pozyskiwaniem klientów, terminami lub ryzykiem braku stałej pensji i zróżnicowanego wynagrodzenia.
- Ryzyko izolacji społecznej - może wynikać z braku codziennego kontaktu z zespołem lub pracy jako samotny wilk
- Wielozadaniowość - czasami zajdzie konieczność pracy nad wieloma rzeczami jednocześnie np. pozyskiwanie klientów, dokumentacje, marketing, montaż wideo, pisanie bloga i faktyczna praca na projekcie.
Możemy zaobserwować mniej więcej tyle samo zalet co wad. Tak naprawdę może się okazać że dla każdego będą ważne same zalety, a wady okażą się mało istotne i na odwrót. Może to być kwestia podejścia do życia, indywidualnych doświadczeń lub sytuacji. Warto mocno zastanowić się i podjąć decyzję na podstawie indywidualnych potrzeb, bo prawda jest taka, że każdy człowiek żyje inaczej i może sobie pozwolić na nieco inne podejście (np. posiada zbudowaną poduszkę finansową w postaci oszczędności, która pozwoli na podjęcie wyzwań, zapewni poczucie bezpieczeństwa i komfortu).
Jak mogę ocenić czy freelancing jest dla mnie?
Interesuje Cię praca wolnego strzelca i nie wiesz czy odnajdziesz się w tej roli? Zadanie sobie kilku ważnych pytań powinno rozwiać Twoje wątpliwości:
- Czy jestem gotów pracować na własny rachunek i mam świadomość, że mogą pojawić się miesiące, kiedy moje dochody będą niższe (mogą być także miesiące, kiedy Twoje wynagrodzenie będzie bardzo wysokie)?
- Czy poradzę sobie w samodzielnym pozyskiwaniu klientów, negocjacjach i biurokracji za którą będę teraz odpowiedzialny?
- Czy jestem gotowy na nieregularność w pojawiających się projektach i wynagrodzeniu lub ich tymczasowym braku?
- Czy jestem w stanie zrezygnować czasowo z przyjemności w celu zaopiekowania się moim biznesem ponieważ tego wymaga sytuacja?
- Czy potrafię zarządzać swoim czasem i pracą?
- Czy jestem wystarczająco pewny siebie by negocjować warunki na jakich wykonam projekt by opłacało się to zarówno mnie, ale także zleceniodawcy?
Postawienie kluczowych pytań, które wymieniłem powyżej, pozwoli na świadome podjęcie decyzji, czy warto angażować się w pracę w charakterze freelancera. Życie wolnego strzelca wymaga łączenia wielu zdolności, odporności i samodyscypliny, jednak oferuje niezależność, dobre zarobki i ogromną satysfakcję! A jeśli nadal nie wiesz, czy życie wolnego strzelca jest dla Ciebie, mamy coś specjalnego, co pomoże Ci rozwiać wątpliwości. Wypełnij krótki test przygotowany przez naszych specjalistów i dowiedz się, jakie masz predyspozycje.
Freelancing oferuje wolność i swobodę działania. Pozwala wyrwać się z trybu 8–16 i wziąć swój los we własne ręce. Wiąże się z dużą odpowiedzialnością, a także wyzwaniami. Branża IT zapewnia szansę na zbudowanie własnej firmy i pracę w ramach własnej działalności. Jeżeli czujesz, że jest to droga dla Ciebie i nie przerażają Cię kompromisy na które niekiedy trzeba będzie pójść, chętnie pomożemy Ci spełnić ten cel. Nasz kurs Front End Developer jest doskonałym wyborem dla osób chcących rozpocząć ścieżkę zawodową w branży IT, rozwijać się i zapewnić sobie wolność wyboru oraz dostęp do nieograniczonej liczby projektów.