Pułapki w nauce kodowania. Czego unikać, by robić postępy

Nauka programowania otwiera drzwi do nowych ścieżek zawodowych i pozwala na pracę z nowymi technologiami. Rozwijanie umiejętności programistycznych to jednak długotrwały proces, który nie zawsze jest usłany różami. Jak we wszystkim mogą pojawić się przeszkody i utrudnienia. Warto poznać je zawczasu, by początki z programowaniem nie okazały się przytłaczające.

Im więcej tym lepiej? Niekoniecznie!

Może się wydawać, że im więcej się uczymy i czytamy, tym więcej wiemy i potrafimy. Teoria, jest ważna, ale dopiero praktyka i samodzielna praca nad zadaniami dadzą wymierne rezultaty. Warto pamiętać, że wiedza internalizuje się w procesie praktykowania. Nie stawiaj wszystkich sił jedynie na teorie. Staraj się obok czytania, analizowania składni czy oglądania tutoriali równolegle rozwiązywać proste zadania.

To jak z jazdą samochodem - dopóki nie wsiądziesz za kierownicę, nie nauczysz się naprawdę prowadzić. Wiedza teoretyczna bez praktyki bardzo często wyparowuje, ponieważ mózg nie uznaje jej za istotną. Dlatego w programowaniu tak ważne jest nie tylko czytanie, zbieranie informacji, ale regularne pisanie kodu, rozwiązywanie problemów i tworzenie własnych projektów. Przedłużająca się nauka teorii bez praktyki to jedna z najczęstszych pułapek. Jakie inne zagrożenia czyhają na osoby, które planują naukę nowych kompetencji związanych z branżą IT? Co zrobić by ich uniknąć?

Obawa przed popełnianiem błędów

Od błędów w kodzie nie ma ucieczki i są one wpisane w proces produkcji. Jest to naturalne podczas tworzenia oprogramowania. Bugi mogą pojawiać się na każdym etapie - od zwykłych literówek po poważniejsze w składni, a czasami nawet i takie związane z wydajnością lub bezpieczeństwem. Obsługa wybranych błędów i debugowanie kodu jest po prostu częścią pracy developera.

Oto co możesz zrobić.

Nie bój się błędów i traktuj je jako naturalną część nauki. Nie zniechęcaj się przy pierwszych nieudanych kompilacjach.
Pamiętaj, że nikt nie jest nieomylny i Ty też możesz taki być.
Pomyśl o błędach jako lekcji i cennej informacji oraz dodatkowym doświadczeniu.
Używaj narzędzi do analizy kodu, dzięki czemu już na poziomie jego wprowadzania wychwycisz błędy (np. SonarLint) lub edytorów kodu, które podkreślają błędy i podpowiadają poprawne nazwy zmiennych.

Pozwól sobie popełniać błędy. Dzięki nim uczysz się i zdobywasz doświadczenie… Rozwiązywanie problemów też jest umiejętnością. Postrzegaj wszystkie przeszkody jako świetną okazję do przetestowania swoich zdolności i wyciągaj wnioski na przyszłość.

Kopiowanie kodu

Poważna pułapka na którą możesz trafić próbując iść na skróty. Kopiowanie kodu którego jakości nie jesteś pewny, może spowodować, że nabierzesz złych praktyk i będziesz popełniać niepotrzebne błędy.

Jeśli już rzeczywiście planujesz kopiować kod to:

poświęć trochę czasu na zweryfikowanie poprawności i analizę tego, jak to działa
postaraj się przeczytać dokumentację i ją zrozumieć zanim wybierzesz najprostsze rozwiązanie.
pozwól sobie na eksperymentowanie i sprawdzanie, co jest dobre, a co nie
zanim sięgniesz po gotowe rozwiązanie, spróbuj pisać kod samodzielnie
czy wiesz, co kopiujesz? Spróbuj zrozumieć, co dany kod robi i poznać jego szczegóły i logikę.

W dobie AI coraz popularniejsze staje się praca przy pomocy sztucznej inteligencji. W przypadku doświadczonych programistów wykorzystanie SI (np. do automatyzacji procesów) lub wtedy, gdy mamy do napisania duże ilości powtarzalnego kodu, ma sens. Jednak w przypadku początkującego programisty może to doprowadzić do braków w wiedzy i kłopotów z rozwiązywaniem problemów programistycznych. Jest to poważna pułapka i droga donikąd.

Przeczytaj nasz ostatni artykuł, z którego dowiesz się dlaczego nie warto przepisywać kodu. Lepiej poświęcić nieco więcej czasu na naukę niż iść po linii najmniejszego oporu.

Brak systematyczności i konsekwencji

Jeżeli uczysz się programowania nieregularnie, co jakiś czas, bez struktury to szybko zapomnisz poznane informacje. To może spowodować, że zniechęcisz się do nauki i będzie Ci brakowało fundamentalnej wiedzy niezbędnej do bardziej złożonych tematów. W naszym niedawnym artykule dotyczącym właśnie planowania nauki dzieliliśmy się propozycjami, jak znaleźć czas na naukę w natłoku zajęć.

Co możesz zrobić?

Stawiaj małe kroki i nie staraj się nauczyć wszystkiego na raz.
Z początku może się to wydawać trudne, ale kiedy zbudujesz trwały nawyk, regularne nauka stanie się prostsza i przyjemniejsza.
Monitoruj swoje postępy i sprawdzaj, co działa w najlepiej w Twoim przypadku.
Używaj techniki “Pomodoro” o której więcej pisaliśmy artykule o planowaniu nauki.
Bardzo ważne - pisz kod, zamiast przyswajać tylko teorię i nagradzaj się za konsekwencję.
W momencie kryzysu i niechęci spróbuj skorzystać z fiszek lub zadań np. na CodeWars jako odskoczni.
Jeżeli czujesz, że samodzielnie może być Ci ciężko zorganizować się i przysiąść do kodowania, a nawet je zaplanować - rozważ np. kursy programowania. Otrzymasz gotowy program nauki lub wsparcie doświadczonego mentora/nauczyciela, który zmotywuje i będzie trzymał pieczę by doprowadzić Cię do celu.

Dlaczego systematyczność jest taka istotna? Robienie długich przerw w nauce może sprawić, że nie utrwalisz odpowiednio materiału i zanim nauczysz się kolejnej rzeczy, zapomnisz poprzednie. Dodatkowo nie wykształcasz nawyków związanych z nauką, co tylko zwiększa prawdopodobieństwo “odpuszczania sobie” co jakiś czas.

Brak określonego planu nauki

Jeżeli nie masz zbudowanego systemu, konkretnych celów i planu nauki, będzie Ci bardzo trudno robić postępy. Nie wiesz, czego warto się uczyć lub rozpraszasz się? To znak, że brakuje ważnego składnika, czyli strategii działania. Bez niej będziesz podatny na brak ciągłości w nauce i możesz zacząć “kręcić się w kółko”. Szkoda Twojego czasu. Zdecydowanie lepiej powziąć pewne kroki i uniknąć tej pułapki. Przy okazji unikniesz przyswajania nadmiaru informacji na raz, który może przytłoczyć.

Nasza propozycja:

ustal stały harmonogram nauki i staraj się być regularnym np. 1 godzina dziennie przez 3 razy w tygodniu.
określ cele i podziel naukę na etapy - jeżeli chcesz uczyć się np. Javascript stwórz konkretny plan, pomyśl, w jaki sposób zamierzasz go osiągnąć i ile czasu Ci to zajmie
jeżeli martwisz się, że możesz nie podołać, to spróbuj z krótszymi slotami czasowymi np. 30-40 min stopniowo je zwiększając
twórz notatki i podsumowania po każdym dniu nauki. Dzięki temu lepiej zapamiętasz to, co przyswajasz.

Jako początkującemu programiście ciężko może być Ci ocenić, czego faktycznie się uczyć. Zwłaszcza nie mając odpowiednio określonego celu, w natłoku codziennych zajęć, może być trudno rozłożyć proces nauki w czasie.

Jeśli trudno Ci przygotować plan uczenia się i dzielić zagadnienia na mniejsze grupy tematów, dobrym rozwiązaniem może być w tej skorzystanie z zewnętrznej pomocy np. w formie kursów. Posiadanie konkretnego planu jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu.

Zwlekanie z realizacją pierwszych projektów

Angażującym sposobem nauki jest przekuwanie teorii w tworzenie własnych projektów (lub udział w nich). Aby zdobyć dobrą pracę, oprócz CV rekruterzy będą chcieli spojrzeć na Twoje repo i sprawdzić, co do tej pory stworzyłeś oraz w jakich projektach brałeś udział. Brak portfolio to teoria bez zastosowania. To jak czytanie książek o pływaniu bez wchodzenia do wody. Olbrzymia pułapka, a jej efekty będą widoczne w późniejszej pracy projektowej lub na rozmowach rekrutacyjnych.

Oto co możesz zrobić.

Zacznij od prostych projektów, a z czasem podnoś poprzeczkę i stopień trudności.
Możesz dołączyć do projektów open-source w serwisie Github.
Angażuj się nawet w małe projekty np. proste strony internetowe lub aplikacje np. lista ToDo. Na początku to wystarczy.
Nie bój się tworzyć nowych rozwiązań i wprowadzać w życie własnych pomysłów. Nawet nietypowe programy mogą być ciekawym elementem Twojego portfolio.

Podsumowując, własne projekty są kluczem do branży i skutecznej nauki programowania. Dzięki wykorzystywaniu teorii w praktyce pobudzisz także kreatywne myślenie. Nie wiesz co dodać do repo? Sprawdź nasz artykuł na ten temat, gdzie rozwiewamy wątpliwości :)

Nauka kilku języków na raz

Znajomość kilku języków programowania wygląda świetnie w CV i może pomóc w szybszym znalezieniu pracy. Niestety, choć wiele języków ma pewne elementy wspólne, to zabieranie się za wiele rzeczy na raz może prowadzić do nikąd. To w pewnym sensie nauka wszystkiego, a jednocześnie niczego.

Nauka wielu języków ma sens, gdy masz już solidne podstawy w jednym języku. Wtedy nauka kolejnego będzie łatwiejsza. Kiedy czujesz się pewnie i masz usystematyzowaną wiedzę w jednym języku. W innym przypadku to prosta droga do narobienia sobie chaosu w głowie.

Porady:

Postaraj się być ekspertem w jednym obszarze, a następnie przejdź do innego. Lepiej na początku poznać coś dokładnie, “od podszewki”, niż brać się za kilka języków, ale powierzchownie.
Wybierz obszar technologii, który pasuje do Twoich wcześniejszych doświadczeń lub predyspozycji (tutaj zawsze chętnie pomogą nasi doradcy). Opanuj go, a dopiero później uzupełnij o dodatkowe umiejętności.
Ucz się tego, co możesz wykorzystywać w konkretnych projektach.

Jeżeli dopiero zaczynasz naukę programowania, przestrzegamy przed nauką wielu języków na raz. To pułapka, która prowadzi do zguby. Wybierz jeden język programowania, naucz się go solidnie, stwórz portfolio, a następnie poszerzaj wiedzę o kolejne języki programowania. Z nauką programowania jest jak z grą w strategie - każdy Twój ruch powinien być dobrze przemyślany.

Utrata motywacji

Jedna z największych zasadzek czyhająca na początkującego amatora kodowania. Nauka programowania jest pewnym wyzwaniem, dlatego może się zdarzyć, że po pewnym czasie Twoja motywacja nieco opadnie.

Można tego uniknąć, jeżeli:

stale urozmaicasz naukę np. o nowe metody, fiszki, ćwiczenia lub projekty,
nagradzasz się i robisz przerwy, kiedy odczuwasz zmęczenie,
uczysz się z innymi. W tym celu możesz skorzystać z forów lub hackathonów,
próbujesz różnych rzeczy (np. masz dość teorii? spróbuj wymyślić kilka pomysłów na projekt),
w trudnych momentach przypomnisz sobie, jaka była Twoja początkowa motywacja do rozpoczęcia nauki. Po co to robisz?

Bardzo możliwe, że po zastosowaniu tych tricków Twoje wątpliwości, niepokój bądź chwilowy dołek znikną. Traktuj naukę programowania jak przyjemny bieg truchtem, krótki maraton i z czasem zwiększaj dystans by uniknąć przemęczenia. Spadek motywacji dopada najlepszych, ale jeżeli w porę dostrzeżesz dolegliwości i podejmiesz działania to poradzisz sobie i dotrzesz do celu. Potraktuj naukę jako proces i nagradzaj się za każdy osiągnięty sukces.

Nauka na pamięć

Wydawałoby się, że nauka kodu na pamięć może być lekiem na całe zło w procesie zdobywania wiedzy. Niestety w rzeczywistości wkuwanie na blachę zamiast rozumowania i analizowania prowadzi w ślepą uliczkę. Na dłuższą metę nie jesteśmy w stanie zapamiętywać długich linijek kodu, a przede wszystkim – chodzi przecież o to, żeby rozumieć, co robią poszczególne metody.

Nasza sugestie to:

zdobywaj wiedzę przez rozumienie, praktykę i testowanie,
czytaj dokumentację techniczną i analizuj ją,
korzystaj z zewnętrznych źródeł i ucz się poszukiwania informacji. Są dostępne za darmo, a Google nie gryzie :)
ucz się samodzielności, dzięki czemu będziesz pewny siebie bo wiesz, jak szukać rozwiązań danego problemu.

Uważaj na tę pułapkę. Może ona doprowadzić do tego, że Twoja wiedza będzie bardzo powierzchowna. Jeżeli uczysz się na pamięć, zamiast zrozumieć kod na głębszym poziomie i nie stosujesz tej wiedzy w praktyce, wtedy bardzo szybko wyparuje ona z głowy. Pamiętaj też, że w pracy developerów coraz istotniejsze staje się projektowanie systemów i rozwijanie architektury oprogramowania, a nie samo pisanie kodu. Przy okazji warto dodać, że wkuwanie linijek nie sprawdzi się w trakcie spotkania rekrutacyjnego, bardzo łatwo możesz polec na pierwszym analitycznym zadaniu, jakie dostaniesz.

W ten sposób docieramy do końca naszej tekstu po pułapkach na jakie możesz natrafić w trakcie nauki programowania. Podczas tej drogi przeanalizowaliśmy najpoważniejsze wyboje, które czekają Cię po drodze. Jednakże każda z przeszkód jest do pokonania, jeżeli zastosujesz rady, które znalazły się w tekście. Pamiętaj, że każdy programista kiedyś stawiał pierwsze kroki i popełniał błędy.

Teraz masz wiedzę, dzięki której możesz uniknąć części z nich. Jeżeli jednak potrzebujesz kompleksowego wsparcia w nauce programowania, zapoznaj się z ofertą naszych kursów lub porozmawiaj z naszymi doradcami.