Boisz się, że AI zabierze Ci pracę? Zobacz, co możesz zrobić, by tego uniknąć

Sztuczna inteligencja rozwija się w błyskawicznym tempie, a jej zdolności rosną z każdym dniem. Budzą one podziw, jak i obawy. W branży IT coraz częściej słyszy się głosy, że zawód programisty może stać się jednym z zagrożonych.

Wiele osób zainteresowanych technologią zadaje sobie pytania – czy mam jeszcze szansę wejść do branży IT? Czy warto to robić? Podobne niepokoje towarzyszą początkującym programistom i programistkom – co mogę zrobić, by AI nie stało się kontrkandydatem na moje stanowisko? Jak zabezpieczyć się na przyszłość?

Jest kilka sposobów, na to, by przygotować się na wyzwania towarzyszące developerom w nowej rzeczywistości. Oczywiście nie są to tricki do zastosowania w 5 minut, ale ich stopniowe realizowanie pomoże Ci stać się osobą z kompetencjami, które na długo pozostaną poza zasięgiem AI.

1. Opanuj narzędzia AI dla developerów

Tak się składa, że AI może być Twoim kompanem i sprzymierzeńcem. Jest kilka narzędzi, które pozwolą Ci zdobyć przewagę na dzisiejszym rynku pracy. Tooli napędzanych przez AI nie brakuje i powstaje ich coraz więcej. Jeżeli je poznasz, możesz np. szybciej pisać kod, lepiej debugować i wykrywać błędy itd. To jakby mieć drugą parę rąk – w efekcie będziesz tworzyć szybciej.

Microsoft GitHub Copilot – to asystent AI, który podpowiada linijki kodu, generuje funkcje i testy, skracając czas developmentu.
Google Gemini Code Assist – jest narzędziem opartym na modelach Gemini, wspiera pisanie, optymalizację i debugowanie kodu, świetnie integrując się z ekosystemem Google Cloud i dużymi repozytoriami.
Cursor AI – to nowoczesny edytor kodu AI, który działa jak „VS Code na sterydach”. Świetnie nadaje się do refaktoryzacji, generowania kodu i analizy repozytoriów.
Tabnine – jest to asystent oparty na AI, który działa w wielu IDE. Wspiera wiele języków programowania, a także uczy się Twojego stylu kodowania i, co ważne działa lokalnie.
ChatGPT i inne modele duże modele językowe -- na temat topowych modeli pisaliśmy już szerzej w naszym porównaniu najpopularniejszych modeli AI. Świetnie sprawdzą się w roli konsultantów. Zastosować je możesz np. do tworzenia testów jednostkowych.
JetBrains AI Assistant – asystent AI w środowisku JetBrains (IntelliJ, PyCharm). Generuje i tłumaczy kod. Jego zaletą jest integracja z narzędziami JetBrains i ich analizą kodu.

Znasz narzędzia, których inni jeszcze się uczą? Masz przewagę w rekrutacji. Dlaczego? Ponieważ firmy poszukują developerów, którzy potrafią mądrze korzystać z AI – to zwiększa efektywność ich zespołów.

2. Szukaj kreatywnych i ciekawych zadań

AI świetnie radzi sobie z powtarzalnymi schematami, lecz wciąż jej daleko do pełnej kreatywności. Jeżeli będziesz wybierać wymagające projekty, będziesz łączyć wiedzę z różnych dziedzin i rozwiązywał nietypowe problemy, AI będzie trudno Cię zastąpić. Dla przykładu:

Wybieraj nietuzinkowe projekty — takie, które łączą różne dziedziny np. programowanie, naukę, psychologię sztukę i tworzą nowe doświadczenia zamiast prostych, schematycznych funkcjonalności. Szukaj zadań, które odbiegają od normy i powtarzalności. Jasne – pisanie zapytań w SQL-u jest względnie proste, ale szybko okaże się, że ChatGPT robi to lepiej od Ciebie. Klepacze kodu i CRUD-ów to pierwsi kandydaci do eliminacji.
Rozwiązuj realne, ale nietypowe problemy – dostrzegaj rzeczywiste problemy biznesu i użytkownika końcowego. Nie myśl tylko o prostych, schematycznych funkcjonalnościach, ale o tym, co nowego można uwzględnić, by coś uprościć lub uczynić bardziej użytecznym. Nie szukaj gotowych rozwiązań – najpierw jest potrzeba, a dopiero potem funkcja i kod.
Działaj w wielu obszarach – warto uczyć się integracji różnych technologii i środowisk, a także szukać angażu przy projektach na styku różnych obszarów technicznych. Łączenie wielu technologii w określonej specyfikacji wymaga nieschematycznych działań, dlatego pozostaje ogromnym wyzwaniem dla sztucznej inteligencji.
Wykorzystuj kreatywne myślenie – kreatywny programista to taki, który tworzy nowe rozwiązania na bazie znanych technologii, rozumie logikę biznesu i potrzeby użytkownika, a nie koduje najprostsze funkcjonalności typu podpięcie po API frontu do bazy danych.

Im więcej nietypowych i kreatywnych zadań w Twojej pracy, tym lepiej. Takie projekty będą nie tylko ciekawsze, ale też nauczą Cię projektowania oprogramowania, które naprawdę odpowiada potrzebom użytkownika. Będą też wyróżniały się w Twoim portfolio.

3. Rozwijaj przyszłościowe kompetencje

Warto wiedzieć, że jest wiele obszarów wymagających unikalnych kompetencji, których AI szybko nie zastąpi. To w tych specjalizacjach prawdopodobnie zawsze będą potrzebni ludzie. Idź w tych kierunkach, by nie przegapić szansy:

Cybersecurity – każde oprogramowanie potrzebuje zabezpieczeń – im bardziej zaawansowana technologia, tym większe ryzyko ataków. Eksperci ds. bezpieczeństwa będą kluczowi, by chronić nasze dane, infrastrukturę i modele AI przed włamaniami czy manipulacją (np. sztuczna inteligencja nie zasymuluje i nie przewidzi przebiegu nietypowego ataku hakerskiego tak zmyślnie, jak zrobi to dobrze wyszkolony etyczny hacker).
Analiza danych – AI opiera się na dużych ilościach danych. Do ich zbierania, porządkowania oraz interpretacji potrzebni są ludzie. Specjaliści ds. danych są niezbędni, by rozumieć trendy w szerszym kontekście, przewidywać zachowania użytkowników (które mogą się zmienić w ciągu chwili), a przede wszystkimi przekładać rezultaty badań na realne strategie biznesowe.
Technologie chmurowe – chmura to współczesny kręgosłup infrastruktury IT. Kompetencje związane z AWS, Azure, Google Cloud dają Ci ogromną przewagę na rynku pracy. Firmy stale potrzebują ekspertów do wdrażania i utrzymania rozwiązań chmurowych. Ekosystem w chmurze w każdej organizacji wygląda nieco inaczej – do zarządzania nim oraz szybkiego naprawiania błędów potrzebne są żywe umysły.
Optymalizacja i automatyzacja procesów – upraszczanie procesów pozwala zaoszczędzić realne pieniądze. Wymaga to jednak ostrożnych i etapowych działań – nie sztuka skrócić np. procesy sprzedażowe tak, by sparaliżować pracę działu handlowego na miesiąc. Z tego względu nad optymalizacjami muszą czuwać ludzie.
Programowanie i wsparcie złożonych systemów – pomimo że AI potrafi generować kod, to utrzymywanie i rozwój skomplikowanych systemów wymaga ludzkiego zrozumienia architektury, a także kontekstu biznesowego.
Machine Learning (ML) – specjaliści, którzy potrafią trenować modele AI, analizować ich wyniki i wdrażać je do biznesu stają się kluczowi. Umiejętność pracy z ML to przepustka do najbardziej futurystycznych projektów.

Przyszłościowe kompetencje to nie tylko wykorzystywanie dużych modeli AI, ale również takie, które pozwalają nimi zarządzać i ją rozwijać. Inwestując w naukę i stale podnosząc swoją wartość, masz pewność, że nie zostaniesz zastąpiony przez automatyzację – wręcz przeciwnie, będziesz tym, który ją wdraża.

4. Buduj markę osobistą i sieć kontaktów zawodowych

Jest mnóstwo wspaniałych programistów, którzy tworzą wyjątkowy kod, jednak nie każdy o tym mówi. Aktywność na popularnych portalach społecznościowych, udział w projektach open-source, publikacje, komentowanie treści i wsparcie innych budują Twoją markę osobistą.

Zapytasz z pewnością, czy warto? Oczywiście! Oto kilka powodów:

Zwiększa Twoją wiarygodność – szybciej zwrócisz uwagę potencjalnych pracodawców i rekruterów, kiedy Twoje nazwisko zacznie pojawiać się przy technologicznych wątkach oraz projektach
Otwiera drzwi do wyjątkowych projektów – angażowanie się w branżowe środowisko, poznawanie ludzi – to stwarzanie okazji. Być może ktoś będzie pracował nad nowym produktem i akurat przypomni sobie właśnie o Tobie.
Stwarza nowe szanse na rynku pracy – masz pierwszeństwo przed tymi, którzy są tzw. duchami w social mediach i nie budują rozpoznawalnej marki.
Wzmacnia przewagę konkurencyjną – w świecie, gdzie AI generuje kod, reputacja, portfolio i sieć kontaktów mają olbrzymie znaczenie.

Publikuj, angażuj się na grupach branżowych lub bierz udział w konferencjach i hackathonach. Dziel się wiedzą i pomagaj innym, a w efekcie zostaniesz zauważony w branży. Będziesz też widoczny dla potencjalnych rekruterów. Silna marka osobista to dzisiaj klucz do sukcesu!

5. Rozwijaj umiejętności, które są poza zasięgiem AI

Choć sztuczna inteligencja świetnie radzi sobie z analizą danych i powtarzalnymi zadaniami, wciąż nie dorównuje człowiekowi w tworzeniu czegoś nowego, oryginalnego i wartościowego.

Jakie umiejętności będą kluczowe, a z którymi AI sobie nie poradzi:

Rozwiązywanie problemów – kreatywne rozwiązywanie problemów, które wychodzą poza schematy AI - przykł. wprowadzasz komunikaty wyjaśniające proces zakupu lub nowy układ przycisków, ułatwiający nawigację.
Umiejętności przywódcze i mentoring – zarządzanie zespołem i kształcenie innych specjalistów to coś, czego AI nie potrafi.
Empatia i zrozumienie użytkownika -- tworzenie UX/UI, które nie tylko angażuje użytkowników, ale także cieszy i zatrzymuje ich w naszych rozwiązaniach na dłużej. To też głębsze zrozumienie użytkownika, z czym AI sobie nie radzi.
Adaptacyjność – dostosowywanie się do gwałtownych zmian może sprawić, że będziesz konkurencyjny i atrakcyjny dla rekruterów.

Twoją przewagą nad AI będzie przede wszystkim ciągła nauka i rozwijanie nowych kompetencji wymagających kreatywności, wyobraźni, empatii i strategicznego myślenia. W gruncie rzeczy to one uczynią Cię niezastąpionym specjalistą i kreatorem innowacyjnych rozwiązań.

Czego oczekuje rynek?

Pracodawcy poszukują dziś osób wszechstronnych, które łączą kilka kompetencji (np. technicznych, miękkich i kreatywnych). Potrafią tworzyć wyjątkowe, złożone projekty i łatwo adaptować się do zmian. Tacy kandydaci są szczególnie cenni i mogą wnieść do firmy wartość, której nie da się łatwo zastąpić!

Jeżeli wykorzystasz szansę, jaką dają dzisiaj nowoczesne technologie, to prawdopodobnie jesteś na dobrej drodze do zaoferowania wyjątkowej wartości i zyskania przewagi nad tymi, którzy z tej szansy jeszcze nie skorzystali.

Dlatego teraz powiemy coś, co Cię zaskoczy. Nie ucz się języka programowania! Ucz się rozwiązywania problemów, myślenia analitycznego, przydanych narzędzi, technologii i pracy projektowej. A wszystko to znajdziesz w szkoleniach Kodilli, w których stawiamy na rozwijanie umiejętności technicznych w kontekście biznesu oraz rynku pracy.